Nowe centrum pływackie w Kuortane ogrzewane energią geotermalną

Nowe centrum pływackie w Kuortane to obiekt sportowo-rekreacyjny, w którym duża objętość wody basenowej, wysokie zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową oraz całoroczna eksploatacja stawiają przed systemem grzewczym wysokie wymagania. Jako rozwiązanie grzewcze dla obiektu wybrano ogrzewanie geotermalne, a energia jest również efektywnie odzyskiwana.

Centrum pływackie, ukończone na terenie Instytutu Sportu w Kuortane jest inwestycją w przyszłość lokalnych sportowców. Budynek zastępuje starą pływalnię, która była użytkowana przez ponad 50 lat i osiągnęła kres swojej żywotności. Zamiast budować tylko nowy basen, zdecydowano się stworzyć w Kuortane centrum pływackie, które wspiera zarówno aktywność fizyczną i rekreację, jak i potrzeby sportu wyczynowego.

Centrum zostało wyposażone w basen olimpijski o długości 50 metrów z dziesięcioma torami.

„Chcieliśmy wspierać rozwój i rozszerzać naszą działalność, zamiast budować pływalnię o podobnych gabarytach do poprzedniej zdecydowaliśmy się na powiększenie obiektu” – wyjaśnia Jaakko Niiranen, Dyrektor Zarządzający Centrum Pływackiego w Kuortane.

„To trzeci w Finlandii basen tej wielkości, po Mäkelänrinne i Kuntolaakso w Kuopio. Pod względem wyposażenia centrum pływackie łączy cechy spa oraz obiektu treningowego” – dodaje.

Duża objętość wody basenowej stawia szczególne wymagania przed systemem grzewczym

Powierzchnia całkowita budynku wynosi 6210 m², powierzchnia ogrzewana to 3188 m², a kubatura ogrzewana wynosi 40 350 m³. Strefa basenowa obiektu jest duża, a sama objętość wody w basenie olimpijskim wynosi około 2,5 miliona litrów. Ponadto w budynku znajdują się sauny, miejsca rekreacyjne oraz pomieszczenia, których potrzeby w zakresie ogrzewania, wentylacji i ciepłej wody użytkowej sprawiają, że kompleks jest energochłonny. Skala obiektu stawia duże wyzwania przed urządzeniami grzewczymi.

W centrum pływackim system grzewczy musi być niezawodny oraz wydajny pozwalając na pokrycie ciągłego zapotrzebowania na ciepło. Jest ono niezbędne do ogrzewania pomieszczeń, przygotowania ciepłej wody użytkowej, podgrzewania wody w basenach oraz obsługi systemu wentylacji.

Firma Gebwell dostarczyła do Centrum Pływackiego w Kuortane pompy ciepła, zbiorniki akumulacyjne oraz wymienniki ciepła do podgrzewania wody basenowej. Urządzenia te stanowią część kompleksowego systemu zaprojektowanego tak, aby w energooszczędny i niezawodny sposób zaspokoić potrzeby cieplne dużego centrum pływackiego. Produkcja ciepła dla obiektu opiera się na pięciu pompach ciepła Gebwell Taurus oraz 45 odwiertach energetycznych, każdy o głębokości około 300 metrów. Pompy ciepła wykorzystywane są do podgrzewania ciepłej wody użytkowej, zasilania systemu wentylacji oraz ogrzewania wody w basenach – wyjaśnia Kari Mänty, Dyrektor Zarządzający LVI-Asiantuntija Oy.

Odzysk ciepła z wentylacji i wody prysznicowej

System również odzyskuje ciepło z jednostek wentylacji oraz z wody ściekowej z pryszniców. Odzyskane ciepło użyte jest do podgrzania obiegów zbiorczych wychodzących z odwiertów geotermalnych.

Pozyskane w ten sposób ciepło ze ścieków i ciepła generowanego w budynku może służyć  jako jedno ze źródeł, do ogólnego podgrzania systemu ciepła pozyskanego z ziemi.

W budynku został zainstalowany również system schładzający ławki w saunach, ale aby był jeszcze bardziej wydajny został zmodyfikowany i funkcjonuje jako zamknięty system. Modyfikacja polega na wykorzystaniu wody basenowej jako źródła chłodzenia, która po podgrzaniu (czyli odebraniu ciepła z ławek w saunie) wpływa z powrotem podgrzana do basenu. Zamknięty system ma również dobre strony gdyż nie akumuluje powietrza z zewnątrz co ułatwia pracę całego systemu nie zapowietrzając go.

Naturalny wybór ciepła geotermalnego

System grzewczy Instytutu Sportu w Kuortane został już wcześniej przestawiony na ogrzewanie geotermalne. Wybrano je również jako rozwiązanie dla nowego centrum pływackiego, ponieważ wspiera ono cel instytutu, jakim jest neutralność węglowa, a także okazało się praktycznie uzasadnione ekonomicznie. Często słyszy się opinie, że bycie ekologicznym jest drogie. W praktyce przekonaliśmy się, że przynajmniej w naszym przypadku ta zmiana ma również doskonały sens finansowy. Dlatego uznaliśmy za naturalne, aby również dla centrum pływackiego wybrać ogrzewanie geotermalne – mówi Niiranen.

Szacowane roczne zużycie energii przez centrum pływackie wynosi 1730 MWh. Z tego ogrzewanie geotermalne ma odpowiadać za około 970 MWh, a elektrownia słoneczna za około 130 MWh. Ilość energii zakupionej szacowana jest na około 630 MWh.

System zawiera również trzy zbiorniki akumulacyjne o pojemności 2000 litrów z wężownicami pionowymi oraz jeden zbiornik o pojemności 2000 litrów. Jako zapasowe źródło ciepła służy kocioł elektryczny.

Ścisła współpraca z lokalnymi dostawcami

Instytut Sportu w Kuortane stawia na priorytetowe traktowanie produktów lokalnych i krajowych w swoich zamówieniach. W prace budowlane zaangażowani byli wykonawcy z okolic, a kluczowym czynnikiem było również wykorzystanie maszyn i urządzeń produkcji fińskiej. Staramy się zaopatrywać w jak największym stopniu na rynku lokalnym. Jeśli nie możemy znaleźć tego, czego potrzebujemy na miejscu, szukamy w sąsiednich gminach. Jesteśmy zachwyceni, że lokalni wykonawcy byli również naszymi partnerami przy projektach centrum pływackiego. Krajowe pochodzenie jest również istotnym czynnikiem, jeśli chodzi o maszyny i urządzenia – mówi Niiranen.

Pompy ciepła Gebwell jako serce systemu grzewczego

Nowe centrum pływackie w Kuortane budziło zainteresowanie już na etapie budowy. Obiekt odwiedzały różne organizacje, a klient otwarcie wypowiadał się zarówno o realizacji, jak i o zaangażowanych wykonawcach i dostawcach. – Łatwo jest zaprezentować ten udany projekt, a także polecić te same urządzenia – mówi Niiranen.

Centrum Pływackie w Kuortane jest przykładem nowej inwestycji, w której wysokie wymagania grzewcze, cele zrównoważonego rozwoju i wymogi operacyjne zostały połączone z rozwiązaniem opartym na energii geotermalnej. Projekt pokazuje, że nawet w wymagających inwestycjach typu obiekty sportowe i pływalnie, rozwiązanie oparte na pompach ciepła może być rozsądnym wyborem zarówno pod względem środowiskowym, jak i kosztów operacyjnych.

Projekt w skrócie

• Inwestycja: Kuortane Swimming Centre Ltd, Kuortane
• Przeznaczenie budynku: wielofunkcyjna pływalnia i centrum treningowe dla pływaków wyczynowych
• Rozmiar: powierzchnia całkowita 6210 m², powierzchnia ogrzewana 3188 m², kubatura 40 350 m³
• Kompleks basenowy: basen olimpijski 50-metrowy, 10 torów, plus inne niecki
• Rozwiązanie energetyczne: ogrzewanie geotermalne i elektrownia słoneczna
• Odwierty energetyczne: 45, średnia głębokość ok. 300 m
• Szacowane zużycie energii: 1730 MWh/rok, z czego energia geotermalna odpowiada za ok. 970 MWh/rok, energia słoneczna za ok. 130 MWh/rok, a energia zakupiona za ok. 630 MWh/rok
• Dostawy Gebwell: 5 pomp ciepła Taurus EVIC110, trzy zbiorniki akumulacyjne 2000 l z wężownicami pionowymi, jeden zbiornik 2000 l, dwa węzły cieplne oraz tytanowe wymienniki ciepła
• Wykonawca: LVI-Asiantuntija Oy
• Przekazanie inwestycji: 28 kwietnia 2026 r.
• Otwarcie dla publiczności: 11 maja 2026 r.